Just For Hearts
← ब्लॉगवर परत

Lifestyle

Comfort वाढला आणि Effort कमी झाला? आपलं शरीर खरंच अधिक सक्षम झालं का?

Dr Ravindra L Kulkarni3 मिनिटांचे वाचन

Comfort वाढला आणि Effort कमी झाला! पण आपलं शरीर खरंच अधिक सक्षम झालं का?

घरात Lift, प्रवासासाठी Car, खाण्यासाठी Delivery आणि मनोरंजनासाठी Mobile!

पूर्वी ज्या गोष्टींसाठी थोडं चालावं, थांबावं किंवा प्रयत्न करावा लागायचा, त्या आता एका Click वर मिळतात.

सुविधा वाढल्या, आयुष्य सोपं झालं. पण शरीराला आवश्यक Effort आणि मनाला आवश्यक शांतता कमी होत नाही ना?

या Weekend ला एका वेगळ्या पुस्तकाची ओळख करून देतो.

Michael Easter

Michael Easter हे अमेरिकन लेखक आणि Health Journalist आहेत. आधुनिक जीवनशैली, मानवी वर्तन आणि आरोग्याचा अभ्यास करण्यासाठी त्यांनी स्वतःही आव्हानात्मक अनुभव घेतले आहेत.

पुस्तकातील एक मुख्य प्रश्न:

प्रत्येक Discomfort दूर करताना आपण स्वतःची शारीरिक आणि मानसिक क्षमता वापरण्याच्या संधी कमी करत आहोत का?

चला, पाच विचार समजून घेऊया.

1️⃣ Comfort Creep : कालची Luxury, आजची Necessity!

एकेकाळी Lift ही सुविधा होती. आज एक मजला चढण्यासाठीही Lift शोधली जाते!

सोय हळूहळू सवय बनते. मग छोटासा Effortही गैरसोयीचा वाटू लागतो.

मुलं मैदानाऐवजी Screen निवडतात, तर मोठी माणसं चालण्याऐवजी वाहन.

Comfort चुकीचा नाही. पण प्रत्येक Effort टाळण्याची सवय शरीराची क्षमता कमी करू शकते.

2️⃣ Boredom : कंटाळा आला की Mobile कशाला?

बसची वाट पाहताना पाच मिनिटं मिळाली की लगेच Mobile हातात येतो.

पण प्रत्येक रिकामा क्षण भरून काढण्याची गरज आहे का?

पुस्तकातील एक विचार म्हणजे Rediscover Boredom - कंटाळ्यालाही थोडी जागा द्या.

शांत वेळेत मन विचार करू शकतं, आठवणी जोडू शकतं आणि नवीन कल्पनांना वाव मिळू शकतो.

सतत व्यस्त असलेलं मन म्हणजे नेहमी अधिक उत्पादक मन असतंच असं नाही!

3️⃣ Nature - निसर्ग म्हणजे फक्त Vacation नाही!

दिवसभर Office मध्ये Screen समोर काम… आणि संध्याकाळी पुन्हा Mobile!

पण जवळच्या बागेत थोडं चालणं, झाडांमध्ये बसणं किंवा मोकळ्या हवेत वेळ घालवणं हा वेगळाच अनुभव असतो.

निसर्गातील वेळ तणाव कमी होण्यास आणि मन प्रसन्न होण्यास मदत करू शकतो.

Nature हा फक्त पाहण्याचा अनुभव नाही; तो आपल्या Routine मधील एक अर्थपूर्ण Break ठरू शकतो.

4️⃣ Hunger - प्रत्येक खाण्याची इच्छा म्हणजे भूक नाही!

जेवण झालेलं असतं. पण TV समोर बसताच काहीतरी गोड किंवा खारट खावंसं वाटतं.

पोटाची गरज बदललेली नसते; बदललेला असतो संदर्भ!

माझ्या Clinical Practice मध्येही वारंवार जाणवतं

भूक, Craving, सवय आणि भावनिक कारणांमुळे खाणं या वेगळ्या गोष्टी आहेत.

हे समजलं की प्रत्येक वेळी Willpower ला दोष देण्याची गरज राहत नाही.

मात्र याचा अर्थ उपाशी राहणं किंवा आवश्यक अन्न टाळणं नाही.

5️⃣ Challenge - शरीराला सुरक्षित आव्हानं मिळत राहायला हवीत!

समजा 60 वर्षांची व्यक्ती रोज 20 मिनिटं चालते. काही आठवड्यांनी त्याच अंतरासाठी कमी दम लागतो.

ही सुधारणा आहे. पण क्षमता आणखी वाढवायची असेल तर योग्य व्यक्तींमध्ये Effort हळूहळू वाढवावा लागतो.

याला Progressive Overload - शरीराच्या क्षमतेनुसार आव्हान हळूहळू वाढवणं म्हणतात.

Challenge म्हणजे स्वतःला त्रास देणं नाही; तर स्वतःची क्षमता सुरक्षितपणे वाढवत राहणं.

या पाचही गोष्टी एकाच वेळी करण्याची गरज नाही.

एखादा विचार आवडला, तर पुढील आठवड्यात त्याला थोडी जागा द्या.

कुणासाठी Lift ऐवजी एक मजला जिना, कुणासाठी Mobile शिवाय दहा मिनिटं, तर कुणासाठी नियमित Evening Walk.

Walking किंवा Activity आधीच Just For Hearts App मध्ये Track करत असाल, तर काही आठवड्यांनी त्या सातत्याकडे मागे वळून पाहा.

एक प्रश्न मात्र या Weekend साठी सोबत ठेवूया:

आपल्या आयुष्यात अशी कोणती सोय आहे, जिने नकळत एखादी चांगली सवय किंवा क्षमता आपल्यापासून दूर नेली आहे?

तुमचा अनुभव Comments मध्ये वाचायला आवडेल.

आरोग्य म्हणजे केवळ आजार नसणं नाही; तर वय वाढत असतानाही आपल्या आवडीचं आयुष्य जगण्याची क्षमता टिकवणं.

आणि त्यासाठी Comfort बरोबर योग्य Effort चीही गरज असते.

Comfort Is Useful. Capability Is Precious.

आराम महत्त्वाचा आहे… पण स्वतःची क्षमता त्याहून मौल्यवान आहे!

Observe the Pattern. Change the Course.

PS ⚠️ : हे पुस्तकातील निवडक विचार आणि माझ्या Clinical Experience मधून केलेलं व्यवहार्य विवेचन आहे; संपूर्ण पुस्तकाचा सारांश नाही. Heart/Lung Disease, सांधेदुखी किंवा इतर मर्यादा असल्यास शारीरिक Effort आपल्या क्षमतेनुसार निवडावा.

Dr Ravindra L Kulkarni MD, DNB FSCAI Cardiology Just For Hearts

#comfort#effort#health#lifestyle#mental-wellness#physical-activity#nature#boredom
Share:WhatsAppXFacebook