Emotional Suppression (भावना दाबून ठेवणं)

"मी ठीक आहे…" हे वाक्य जितकं शांत वाटतं… तितकंच ते कधी कधी खोटं असतं.

आपण आधी Emotional Load बद्दल बोललो, जिथे भावना जास्त असतात. पण आजचा विषय वेगळा आहे. भावना असतात… पण व्यक्त होत नाहीत. हीच Emotional Suppression.

1. हे नेमकं काय घडतं? भावना येतात पण आपण त्यांना थांबवतो. राग येतो… पण शांत राहतो. दुःख होतं… पण हसतो. थकवा असतो… पण “मी ठीक आहे” म्हणतो. हे समजूतदारपणा नाही… ही सवय आहे.

2. ही सवय कशी तयार होते? हळूहळू… नकळत… “आता बोललो तर वाद होईल.” “माझ्यामुळे कोणाला त्रास नको.” “मीच strong राहायला हवं.” आणि मग… मन स्वतःलाच थांबवायला शिकतं.

3. मग त्रास कुठे दिसतो? भावना बाहेर येत नाहीत… म्हणून त्या आत फिरत राहतात. - छातीत heaviness - घशात अडकलेलं वाटणं - अचानक चिडचिड - एकटं असताना जास्त विचार - कुठलाही स्पष्ट कारण नसताना थकवा हे सगळं “मनाचं” वाटतं… पण शरीरही तेच बोलत असतं.

4. शरीरावर परिणाम (Health Impact) भावना दाबल्या की त्या संपत नाहीत… त्या रूप बदलतात. - Cortisol (ताण हॉर्मोन) वाढतो. - Blood Pressure fluctuate होतो. - Palpitations जाणवू शकते. - Sleep बिघडते. म्हणून काही लोक म्हणतात, “सगळं normal आहे… पण बरं वाटत नाही.”

5. महत्त्वाची जाणीव (Subtle truth) सगळं मनात ठेवणारे लोक… कमकुवत नसतात. ते जास्त सहनशील असतात, पण तेच हळूहळू थकतात.

6. काय बदलायचं? सगळं सांगायची गरज नाही… पण काहीतरी व्यक्त होणं गरजेचं आहे. - स्वतःला विचारा, “मला काय वाटतंय?” - एखाद्या विश्वासू व्यक्तीशी बोला. - लिहून काढा, मन हलकं होतं. - लगेच प्रतिक्रिया न देता pause घ्या. Expression म्हणजे drama नाही… तो release आहे.

मनाला सवय लागली असली… सगळं गप्प ठेवायची, तरी लक्षात ठेवा, शांत दिसणाऱ्या मनातही खूप आवाज चालू असतो.

तुम्ही सगळं मनात ठेवता का? तुमचा अनुभव काय आहे? Post आवडली तसेच relatable वाटली तर heart द्या आणि हा पोस्ट त्या व्यक्तीला पाठवा जो नेहमी “मी ठीक आहे” म्हणतो.

Dr Ravindra L Kulkarni, MD, DNB, FSCAI (Cardiology) Just For Hearts