Inflammation समजण्यासाठी - high-sensitivity CRP

Inflammation (हळूहळू चालणारा दाह) ओळखण्यासाठी एकच test सांगायचा झाला… तर?

Inflammation समजण्यासाठी अनेक tests आहेत आणि आपण ते एकेक करून पाहणार आहोत.

पण सुरुवात करायची झाली…तर सर्वात practical marker आहे hs-CRP (high-sensitivity CRP).

1. hs-CRP म्हणजे काय? * liver तयार करतो असा protein. * शरीरात दाह (Inflammation) वाढला की वाढतो. * “high-sensitivity” version = सूक्ष्म (low-grade) बदलही पकडतो.

2. का महत्त्वाचा? * chronic low-grade Inflammation ओळखायला मदत करतो. * heart disease, Diabetes, fatty liver च्या risk शी संबंधित आहे. * preventive cardiology मध्ये वापरला जाणारा marker आहे.

3. value कशी समजायची? * <1 mg/L = कमी risk * 1–3 mg/L = मध्यम risk * >3 mg/L = जास्त risk ही values future cardiovascular risk समजायला वापरली जातात.

4. हा diagnosis देतो का? * ❌ नाही. * हा risk indicator (धोका दाखवणारा test) आहे, कारण शोधणं आणि confirm करणं वेगळं आहे.

5. कधी करावा? * पोटाची चरबी (visceral fat) * borderline sugar / HbA1c * lipid abnormalities * family history of heart disease * preventive health check

6. test कसा करतात? * साधा blood test. * fasting आवश्यक नसतो (बहुतेक वेळा). * कोणत्याही standard lab मध्ये उपलब्ध आहे.

7. किती वेळा / कधी repeat? * एक value पुरेशी नसते. * recent infection, fever, heavy exercise मध्ये तात्पुरता वाढू शकतो. * म्हणून stable condition मध्ये repeat करून trend बघणं योग्य आहे.

8. खर्च * साधारण ₹500–₹800 (lab व शहरानुसार बदल). preventive screening साठी useful आहे.

9. मर्यादा काय? * infection, injury, obesity, smoking, stress यामुळेही वाढतो. * म्हणून context (clinical picture + इतर reports) सोबत बघणं आवश्यक आहे.

hs-CRP वाढला = शरीरात inflammatory process सुरू आहे.

पण तो शेवट नाही, सुरुवातीचा इशारा आहे.

Report normal असला तरी risk सुरू झालेला असू शकतो, hs-CRP तो दाखवतो.

पुढील post: hs-CRP वाढतो कशामुळे? पोट, झोप, stress, sugar, liver यांचा त्याच्याशी संबंध.

तुम्ही कधी hs-CRP test करून त्याचा अर्थ समजून घेतला आहे का?

जर उपयुक्त वाटलं तर ही post share करा, Inflammation समजण्याची ही सुरुवात आहे.

Dr Ravindra L. Kulkarni, MD, DNB, FSCAI (Cardiology) Just For Hearts