Protein पुरेसं घेतोय तरी Muscle Strength का वाढत नाही?

Protein पुरेसं घेतोय तरी Muscle Strength का वाढत नाही हे अनेक 30–40 वर्षांच्या तरुणांपासून 60 वर्षांपुढील व्यक्तींपर्यंत विचारतात.

Protein पुरेसं असणं, Muscle Mass वाढणं आणि Muscle Strength सुधारण्यामध्ये फरक आहे हे समजून घेणं महत्त्वाचं आहे.

Muscle ला Protein सोबत योग्य Training, पुरेशी Energy आणि Recovery सुद्धा आवश्यक आहे.

1. Protein आहे, पण Muscle ला Challenge मिळतोय का? Walking, घरकाम किंवा रोज थोडा Exercise करणं चांगलं आहे. पण Strength वाढवण्यासाठी स्नायूंना त्यांच्या सध्याच्या क्षमतेपेक्षा अधिक काम द्यावं लागतं. यालाच Progressive Overload म्हणतात. उदा. सुरुवातीला 10 Squats सहज जमत असतील, तर पुढे योग्य Technique राखून Repetitions किंवा Resistance हळूहळू वाढवणं. Progressive Overload म्हणजे दरवेळी जास्त Weight उचलणं नाही, तर क्षमतेनुसार Training पुढे नेणं.

2. Training करूनही Strength का वाढत नाही? चार महत्त्वाच्या गोष्टी तपासाव्या लागतात: - Training Stimulus: Exercise नियमित आहे, पण योग्य Resistance आणि Progression आहे का? - Sleep & Recovery: स्नायूंना Training नंतर पुरेशी विश्रांती मिळतेय का? - Total Energy: Weight Loss च्या नादात खूप कमी Calories घेत नाही ना? Protein पुरेसं असूनही Energy कमी पडू शकते. - Age & Muscle Response: वयानुसार काहींना Protein आणि Exercise ला Muscle Response कमी होऊ शकतो, ज्याला Anabolic Resistance म्हणतात. पण हा फक्त वयाचा प्रश्न नाही; चुकीचं Training आणि अपुरी Recovery प्रगती थांबवू शकते.

3. Muscle Size आणि Strength एकच असतात का? नाही! Muscle Size फार न वाढताही Strength सुधारू शकते कारण Training मुळे Nervous System आणि Muscles यांचा समन्वय सुधारतो. म्हणून फक्त Weight किंवा Muscle Size पाहू नका. - त्याच Exercise मध्ये अधिक Repetitions जमतात का? - योग्य Technique राखून Resistance वाढवता येतो का? - जिने चढणं, वजन उचलणं किंवा रोजची कामं सोपी वाटतात का? Strength ही फक्त दिसण्याची गोष्ट नाही, ती शरीराची कार्यक्षमता आहे.

4. Protein आणि Training व्यवस्थित असूनही कमजोरी असेल तर? प्रत्येक कमजोरीचं कारण Protein किंवा Exercise नसतं. Diabetes, Thyroid Disorders, Vitamin D Deficiency, औषधांचे परिणाम किंवा इतर वैद्यकीय कारणं तपासावी लागतात. म्हणून Strength वाढत नसेल तर फक्त Protein Powder किंवा Supplements वाढवणं योग्य नाही.

WHO Guidelines नुसार, बहुतांश प्रौढांसाठी आठवड्यातून किमान 2 दिवस Muscle Strengthening Activity महत्त्वाची आहे.

5. पुढील 4 आठवडे एक छोटा प्रयोग करा: Protein किती घेतलं यापेक्षा Strength मध्ये प्रत्यक्ष प्रगती होतेय का ते पाहा. - Training: दोन सुरक्षित Exercises निवडा. Repetitions, Resistance आणि जाणवणारा Effort नोंदवा. - Recovery: Sleep Duration आणि Exercise मधील विश्रांती पाहा. - Progress: चार आठवड्यांनी त्याच Exercises मधील क्षमता तुलना करा.

Just For Hearts App मध्ये Exercise, Activity आणि Sleep Track करा. Strength Progress ची तारीखवार नोंद ठेवा.

4 आठवड्यांनी स्वतःला विचारा: - Training नियमित आहे का आणि त्यात Progression आहे का? - त्याच Exercise मध्ये अधिक क्षमता दिसतेय का? - Protein व्यवस्थित असूनही Recovery कमी पडतेय का?

चार आठवड्यांत Muscle Size मध्ये मोठा बदल दिसेलच असं नाही, पण Strength मधील सुरुवातीची प्रगती समजू शकते.

सामान्य प्रश्न: - "Protein नेमकं किती पुरेसं आहे?" - "Gym शिवाय Strength वाढवता येईल का?" - "Protein आणि Training असूनही कमजोरी का आहे?"

अशा प्रश्नांसाठी तुमच्या नोंदींसह विचारा. App Tracking साठी मदत हवी असल्यासही संपर्क करा.

"Protein Provides the Building Blocks. Training Provides the Stimulus. Recovery Allows Adaptation." Protein महत्त्वाचं आहे, पण Strength वाढण्यासाठी योग्य Training, पुरेशी Energy आणि Recovery आवश्यक आहे.

पॅटर्न ओळखा. Course बदला.

महत्त्वाचं: अचानक किंवा वाढती Muscle Weakness असल्यास वैद्यकीय तपासणी करा. Heart/Joint Disease असल्यास Exercise आणि Kidney Disease असल्यास Protein Intake वैद्यकीय सल्ल्याने ठरवा.

डॉ. रवींद्र एल कुलकर्णी MD, DNB FSCAI Cardiology Senior Consultant Physician & Cardiologist Just For Hearts