Polypharmacy: जेव्हा रुग्ण अनेक गोळ्या घेतात आणि डॉक्टर विचार करतात

“मी दहा गोळ्या घेतोय,” रुग्ण सांगतो आणि मी विचारात पडतो.

“डॉक्टर, सकाळी ४ गोळ्या, दुपारी २, रात्री ४, सगळ्या चालू आहेत…!” हा प्रकार आता रोजचाच झाला आहे.

Polypharmacy म्हणजे एकाच रुग्णाला अनेक औषधं एकत्र दिली जाणं. कधी खरंच आवश्यक असते, पण अनेक वेळा न पाहता वाढतच जाते.

मी २५ वर्षांपासून हे पाहतोय आणि काही प्रश्न कायम मनात येतात:

1. एका गोळीचा साइड इफेक्ट दुसऱ्या गोळीने दडपला जातोय का? 2. एखादी गोळी आता बंद केली तरी चालेल का? 3. नवीन डॉक्टरांनी जुनी औषधं तपासल्याचं काही पुरावाच नाही… 4. एवढ्या सगळ्या गोळ्यांमधून रुग्णाची थकवा, चक्कर, गोंधळ वाढत तर नाही ना?

खरं म्हणजे: • काही आजारांसाठी ४–५ औषधं आवश्यक असू शकतात, पण ती नीट बघून, समजून, ट्रॅक करून. • वेळोवेळी औषधांचा फेरविचार झाला पाहिजे. • अनेक वेळा एकाच गोष्टीसाठी वेगवेगळी औषधं सुरू असतात, ते कुणालाच दिसत नाही.

माझे मत:

रुग्ण म्हणून तुम्ही तुमचे prescription तपासा.

डॉक्टर म्हणून आपण दर वेळेस थोडा थांबून विचार करूया: सगळ्या औषधांची गरज आहे का?

तुमचा अनुभव कसा आहे? कधी असं वाटलंय का? हे कमी करता येईल का? कमेंटमध्ये नक्की शेअर करा.

डॉ. रवींद्र एल कुलकर्णी MD DNB FSCAI Cardiology Just For Hearts