रोज सकाळी Blood Pressure मोजणं का गरजेचं आहे?

रोज सकाळी Blood Pressure (BP) मोजणं हृदयाच्या आरोग्यासाठी आणि संभाव्य धोके लवकर ओळखण्यासाठी अत्यंत महत्त्वाचं आहे.

1. नियमित सकाळचं BP मोजणं हृदयाच्या सुरक्षेसाठी पहिलं पाऊल आहे. वय > 50, Diabetes, kidney problems, पूर्वी Heart Attack किंवा stroke झालेले रुग्ण आणि ज्यांना high BP आहे त्यांनी सकाळी उठल्यानंतर BP नक्की मोजावं.

2. सकाळी होणारा BP Surge अनेकांसाठी धोकादायक ठरतो. उठल्यानंतर पहिल्या 1-2 तासांत BP वाढतो, यालाच Morning BP Surge म्हणतात. जर ही वाढ control नसेल, तर Heart Attackचा धोका दुपटीने वाढतो. (Reference: AHA, 2023 guidelines)

3. BP मोजण्याची आदर्श वेळ उठल्यावर 30–60 मिनिटांनी, शांत स्थितीत असावी. औषधं, चहा, व्यायाम यापूर्वी एकाच वेळेस रोज मोजल्यास खरं ट्रेंड कळतो.

4. औषध घेण्याआधी BP मोजल्याने औषधाचा योग्य परिणाम समजतो, ज्यामुळे under- किंवा over-treatment टाळता येतो.

5. किती BP वाचणं आदर्श मानावं? सर्वसामान्यांसाठी: 120/80 mmHg पेक्षा कमी. High BP रुग्णांसाठी: <130/80 mmHg. (Reference: ACC/AHA 2017, ESC/ESH 2023)

6. जर तुमचं BP कायम 140/90 पेक्षा जास्त असेल तर कृपया डॉक्टरांशी संपर्क करा. BP सध्या नॉर्मल आहे म्हणत वेळ घालवू नका.

7. रोजचं BP सर्वांना मोजावं लागत नाही. आरोग्य चांगलं असेल, लक्षणं नसतील, आणि औषधं घेत नसाल तर आठवड्यातून 2-3 वेळा पुरेसं.

8. घरात वापरायला validated digital arm monitor अधिक अचूक ठरतो. Wrist monitors टाळावेत. दरवेळी 2 रीडिंग घ्यावीत, मधलं मानावं.

9. घरचे BP रेकॉर्ड डॉक्टरांना दाखवणं टाळू नका. तुमचं औषध, डोस आणि पुढचा प्लॅन यावर त्याचा मोठा परिणाम होतो.

"तुम्ही BP नियमित मोजता का?" कमेंट करा आणि चर्चेत भाग घ्या!

Dr Ravindra L. Kulkarni, MD, DNB, FSCAI (Cardiology) Just For Hearts